Öğretim programı
Maarif Modeli’nde beceri yapısı
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğrencinin ne bildiğinden çok bildiğini nasıl kullandığına odaklanır. Bu sayfa; kavramsal becerileri, alan becerilerini ve bilgi türlerini sade bir dille özetler.
Kavramsal beceriler
KB1, KB2, KB3: üç beceri türü
Bu üç grup bir zorluk merdiveni değil, farklı düşünme işleridir. Bir soru hangi işi gerektiriyorsa o beceri türüne aittir.
Temel beceriler
Bilgiye ulaşma, onu tanıma ve kaydetme. Diğer tüm becerilerin üzerine kurulduğu zemin.
- Saymak, okumak, bulmak
- Belirlemek, kaydetmek
- Ölçmek, sınıflandırmak
Bütünleşik beceriler
Bilgiyi işlemek: çözümlemek, karşılaştırmak, yorumlamak ve çıkarım yapmak.
- Çözümleme, karşılaştırma
- Yorumlama, çıkarım yapma
- Genelleme, tahmin etme
Üst düzey düşünme becerileri
Bilgiyi yeni ve karmaşık durumlara aktarmak; eleştirmek, karar vermek, problem çözmek.
- Eleştirel düşünme
- Problem çözme
- Karar verme
EdStage çalışma yolu
Bir temayı çalışırken önce temel becerileri sağlamlaştırmayı, sonra bütünleşik ve üst düzey becerilere geçmeyi öneriyoruz. Her basamağın önerilen hedefi hem net hem yüzde olarak verilir; test uzunluğu değişse de hedef aynı kalır.
1. basamak
Temel beceriler
Hedef: 18/20 net · %90
2. basamak
Bütünleşik beceriler
Hedef: 14/20 net · %70
3. basamak
Üst düzey düşünme
Hedef: 10/20 net · %50
4. basamak
Tema değerlendirmesi
Hedef: 17/20 net · %85
Hedefler öneri niteliğindedir; 20 soruluk bir test için örneklenmiştir.
Alan becerileri
Matematikte beş alan becerisi
Her ders, kavramsal becerileri kendi alanına uyarlar. EdStage’deki her matematik sorusu bu becerilerden birine bağlıdır.
- MAB1
- Matematiksel muhakeme
- MAB2
- Matematiksel problem çözme
- MAB3
- Matematiksel temsil
- MAB4
- Veri ile çalışma ve veriye dayalı karar verme
- MAB5
- Matematiksel araç ve teknoloji ile çalışma
Kaynak: MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli — matematik alan becerileri
Bilgi türleri
Dört bilgi türü
Model, öğrencinin farklı türden bilgileri birlikte kullanabilmesini hedefler.
Disipline özgü bilgi
Dersin temel kavramları, ilkeleri ve sembolleri. Örnek: fonksiyon kavramı, enerji korunumu.
Disiplinler arası bilgi
Bir dersin kavramlarını başka alanlarla ilişkilendirmek. Örnek: bir ekonomi verisini matematiksel modelle yorumlamak.
Epistemik bilgi
Bir alanda bilginin nasıl üretildiğini ve doğrulandığını anlamak. Örnek: bir ispatın neden geçerli olduğu.
İşlemsel bilgi
Bir hedefe ulaşmak için izlenen adımlar. Örnek: bir denklemi çözme ya da deney tasarlama süreci.
YKS ile ilişkisi
Hazırlıkta ne değişir?
Öğretim programları bu yaklaşımla yenilendiği için, sınav sorularının da zamanla bilgiyi bağlam içinde kullanmayı ölçen bir yapıya yaklaşması beklenir. Bu, uzun bir metin, tablo ya da grafikten doğru veriyi seçmeyi, bir durumu modellemeyi ve sonucu yorumlamayı daha önemli hâle getirir.
Sınavın adı, biçimi, kapsamı ve uygulama takvimi için her zaman ÖSYM’nin resmî duyurularını esas al. Bu sayfadaki değerlendirmeler programın yaklaşımına dayanır, resmî sınav bilgisi değildir.
Sorular
Sık sorulanlar
KB1, KB2 ve KB3 zorluk seviyesi mi?
Hayır. Bunlar beceri türleridir: soru hangi düşünme işini gerektiriyor, onu tanımlar. Bir KB1 sorusu zor, bir KB3 sorusu görece kolay olabilir. Zorluk ayrı bir özelliktir ve ancak öğrenci yanıtlarından ölçülebilir.
Alan becerisi ne demek?
Her dersin kendine özgü becerileri vardır. Matematikte bunlar MAB1–MAB5 kodlarıyla tanımlanır (ör. MAB2: matematiksel problem çözme). Alan becerileri, kavramsal becerilerin o derse uyarlanmış hâlidir.
YKS bu yapıya göre mi hazırlanacak?
Öğretim programları bu yaklaşımla yenilendiği için sınavların da zamanla bu anlayışa yaklaşması beklenir. Sınavın biçimi, adı ve kapsamı için her zaman ÖSYM’nin resmî duyuruları esastır.
EdStage bu yapıyı nasıl kullanıyor?
Her soru bir kazanıma ve bir alan becerisine bağlıdır. Sonuçların da kazanım ve beceri bazında raporlanır; böylece hangi beceride zorlandığını görürsün.